Start

Ukraiński rodowód Anny Walentynowicz

Przegląd prasy

49-50047W najnowszym numerze Pamieci.pl ukazał się artykuł prof. Igora Hałagidy dokumentujący ukraiński rodowód Anny Walentynowicz. W materiale odredakcyjnym czytamy: "Życiorys Anny Solidarność – jak często bywa nazywana – to nie tylko wątki związane z walką o wolne związki zawodowe. To także dramatyczna historia związana z wydarzeniami, do których doszło w jej rodzinnych stronach [...]. Jak zauważył [Igor Hałagida], ta nietuzinkowa postać może się stać łącznikiem między Polską a Ukrainą w trudnym konflikcie pamięci".

Oto jeden fragment z artykułu:

"[...] Anna Lubczyk [panieńskie nazwisko Anny Walentynowicz - przyp.uitp] przyszła na świat w nieistniejącym już dziś chutorze wchodzącym w skład wsi Sienne (obecnie Sadowe) w niezbyt zamożnej, ukraińskiej, chłopskiej rodzinie Lubczyków: Nazara i Pryśki z domu Paszkoweć. Wychowywała się z pięciorgiem rodzeństwa: Olgą, Piotrem, Katarzyną, Wasylem oraz [...] przyrodnim bratem Iwanem (Pryśka była wdową z małym dzieckiem, gdy wychodziła za Nazara Lubczyka; jej pierwszy mąż, Ołeksa Suszczuk, zginął tragicznie kilka tygodni po narodzinach syna). Ich imion próżno jednak szukać w księdze urodzeń prawosławnej parafi i w Siennem, przechowywanej obecnie równieńskim archiwum obwodowym. Wyjaśnienie tego braku okazało się proste. Jak stwierdziła starsza siostra Anny, Olga Lubczyk, dziś mieszkająca razem z najmłodszym bratem w Matijiwce (niespełna 15 km od Sadowego): „byliśmy sztundami”. Sztundyzm (od niem. Stunde - godzina) to protestancki pietystyczny ruch religijny, który pojawił się na Ukrainie w połowie XIX wieku, zdobywając sporą popularność zarówno wśród niemieckich kolonistów na Wołyniu, jak i części ich ukraińskich pracowników czy sąsiadów. W latach trzydziestych XX wieku na Wołyniu liczył ponad 30 tys. wiernych".

Pamiec.pl dostępna jest m.in. w sieci Empik. Więcej informacji na: pamiec.pl

 

 

Pierwsze reakcje na apel UITP w sprawie utworzenia Polsko-Ukraińskiego Rejestru Ofiar

Aktualności

W ciągu ostatnich dwóch tygodni pojawiły się pierwsze rekacje na apel naszego Towarzystwa w sprawie utworzenia Polsko-Ukraińskiego Rejestru Ofiar lat 1939-1947. "Celem Rejestru - jak pisaliśmy - byłoby ustalenie i weryfikacja danych personalnych ofiar, okoliczności ich śmierci oraz osób i formacji zbrojnych odpowiedzialnych za każdą zbrodnię. Tym samym byłoby możliwe ustalenie miejsca pochówku ofiar, celem godnego ich upamiętnienia [...]". Otrzymaliśmy m.in. pismo z Kancelarii Rady Ministrów z informacją o przekazaniu naszego Apelu na ręce Prezesa IPN oraz Wiceprezesa Rady Ministrów i Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, a także Ministra Spraw Zagranicznych. Poza tym nasza inicjatywa odbiła się szerokim echem na ukraińskich stronach internetowych (http://www.ukrinform.ua/rubric-politycs/2055737-ukrainci-v-polsi-zaklikaut-stvoriti-spilnij-reestr-zertv-19391947-rokiv.html; Zaxid.net). O sprawie będziemy informowali na bieżąco.

 

Zmarł Profesor Orest Subtelnyj

Aktualności

image00324 lipca br., po długiej chorobie zmarł prof. Orest Subtelnyj.

Profesor Subtelnyj urodził się 17 maja 1941 r. w Krakowie. Do USA przybył wraz z rodzicami w 1949 r. jako uchodźca. W Filadelfii ukończył szkołę średnią. Następnie studiował na Temple University oraz University of North Carolina-Chapel Hill. Doktorat uzyskał na Harvard University w 1973 r. W 1982 r. Subtelnyj przeniósł się do Toronto i rozpoczął pracę w York University. Na tym uniwersytetcie wykładał do 2015 r. W czasie swej kariery naukowej opublikował sześć książek poświęconych historii Europy Wschodniej i historii Ukrainy. Największym wkładem do badań naukowych była jego synteza historii Ukrainy opublikowana po raz pierwszy w 1988 r.

W 2001 r. został odznaczony Orderem Zasługi przez władze ukraińskie. Otrzymał również Medal Szewczenkowski z rąk przedstawicieli Kongresu Ukraińców Kanady. Był członkiem Ukraińskiej Akademii Nauk i doktorem honoris causa Akademii Dyplomacji w Kijowie.

 

Apel Ukraińskiego Towarzystwa Historycznego w Polsce w sprawie utworzenia Polsko-Ukraińskiego Rejestru Ofiar lat 1939-1947

Aktualności

Ukraińskie Towarzystwo Historyczne w Polsce wystosowało w dniu dzisiejszym apel w sprawie utworzenia Polsko-Ukraińskiego Rejestru Ofiar lat 1939-1947. Adresatami pisma UITP są m.in. Prezydent RP, dr Andrzej Duda, Premier Rządu, Beata Szydło, a także nowopowołany Prezes IPN, dr Jarosław Szarek. W piśmie, którego pełną treść opublikujemy w przyszłym tygodniu stwierdza się m.in.: "[...]  Każda zadana śmierć, każdy przypadek przelanej krwi domaga się odpowiedzi na podstawowe pytania: kto zginął, kto zabił, jak do tego doszło i dlaczego? Ma to ogromne znaczenie w wymiarze jednostkowym i nie mniejsze w wymiarze społecznym. Przez wiele dziesiątków lat tych prostych i podstawowych pytań nie można było zadawać, a co dopiero na nie odpowiadać. Niezałatwione sprawy z przeszłości położyły się cieniem na współczesnych pokoleniach. Umożliwiły i umożliwiają kołom, siłom i osobom przeciwnym pojednaniu polsko-ukraińskiemu do cynicznego wykorzystywania 'karty wołyńskiej' do osiągnięcia partykularnych celów, nie licząc się przy tym z bólem ofiar". Wychodząc z powyższego Ukraińskie Towarzystwo Historyczne w Polsce uznało, że: "Jednym z elementów oddania należnego hołdu wszystkim pomordowanym w wyniku konfliktu polsko-ukraińskiego w latach 1939-1947, a jednocześnie ważnym czynnikiem zabezpieczającym obecne i przyszłe pokolenia przed instrumentalnym wykorzystaniem 'karty wołyńskiej', byłoby stworzenie Polsko-Ukraińskiego Rejestru Ofiar lat 1939-1947. Jego stworzeniem powinien zająć się Międzypaństwowy Polsko-Ukraiński Zespół Historyków. [...] Celem Rejestru byłoby ustalenie i weryfikacja danych personalnych ofiar, okoliczności ich śmierci oraz osób i formacji zbrojnych odpowiedzialnych za każdą zbrodnię. Tym samym byłoby możliwe ustalenie miejsca pochówku ofiar, celem godnego ich upamiętnienia [...]".

 

Gratulacje dla nowego profesora - dr hab. Romana Drozda

Aktualności

Składamy najserdeczniejsze gratulacje Przewodniczącemu Ukraińskiego Towarzystwa Historycznego w Polsce, naszemu koledze dr hab. Romanowi Drozdowi z okazji nadania tytułu profesora nauk humanistycznych przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.

Życzymy dalszych sukcesów w realizacji planów i zamierzeń naukowych, a także wszelkiej pomyślności w życiu zawodowym i osobistym.